| |
|
| |
|
RÓŻNORODNOŚĆ SIECI Podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa nie jest procesem łatwym, a już na pewno nie szybkim. Trzeba wiedzieć jak dotrzeć do ludzi i powodować, by postawy prośrodowiskowe wynikały z naturalnej potrzeby, a nie z nakazów i zakazów. Najbardziej efektywne jest edukowanie najmłodszych obywateli, w okresie kiedy łatwo wchłaniają informacje i kształtują swoje postawy wobec otaczającego świata. Ważnym mottem społeczeństwa obywatelskiego jest hasło "Chcemy wiedzieć". Chcemy wiedzieć jaki jest stan otaczającej nas przyrody, co jej zagraża, a tym samym co zagraża nam. Chcemy wiedzieć dlaczego mielibyśmy zmienić sposób myślenia i styl życia, czemu to posłuży i jakie ku temu prowadzą drogi. Co możemy zrobić, żeby było lepiej. Wyjaśnianiem tych i innych kwestii zajmuje się edukacja ekologiczna społeczeństwa. Przed zmianami ustrojowymi w naszym kraju i na ich początku zajmowały się nią głównie organizacje pozarządowe. Z czasem edukacja ekologiczna i przyrodnicza weszła do szkół, powstały pierwsze, samodzielne ośrodki edukacyjne. Poszukując partnerów do współpracy i wsparcia w działaniach, przedstawiciele ośrodków w woj. zachodniopomorskim nawiązali współpracę z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie. - W województwie zachodniopomorskim działania edukacyjne, w których uczestniczy Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmują wsparcia szkół poprzez wydawnictwa, jak "Przyroda Pomorza Zachodniego", prenumeratę czasopism ekologicznych, wyposażenie szkół w sprzęt dydaktyczny, konkursy, olimpiady, konkursy dla organizacji pozarządowych dotyczące czynnej ochrony przyrody. Jeden z najważniejszych pomysłów dotyczył stworzenia sieci ośrodków edukacji ekologicznej i przyrodniczej - mówi Lech Pieczyński, prezes zarządu WFOŚiGW. Najpierw, z pomocą Funduszu, Lasów Państwowych w Szczecinie i Fundacji EkoFundusz w 1997 r. powstał Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska. Efekt jego działalności przerósł najśmielsze oczekiwania. W krótkim czasie ośrodek stał się bardzo aktywny, w pierwszych latach odwiedzało go około 40 tys. osób, w tym głównie młodzież i dzieci. Teraz liczba ta jest znacznie większa. Zainteresowanie ośrodkiem w Kliniskach pokazało, że potrzebne są tego typu obiekty. - To był impuls do dalszych działań. Rozpoczęło się mozolne tworzenie podobnych ośrodków w całym regionie. Wspólne działanie Funduszu i osób, które aktywnie, z pasją, zajmują się ekologiczną edukacją, udowodniło, że edukacji najlepiej służy bezpośredni kontakt z przyrodą - mówi Lech Pieczyński. Fundusz finansowo wsparł finansowo ponad 20 ośrodków, które rozpoczęły współpracę w ramach Zachodniopomorskiej Sieci Ośrodków Edukacji Ekologicznej (ZSOEE). Ośrodki stanowią doskonałe narzędzie dla prowadzenia zajęć edukacyjnych w atrakcyjny sposób, w bezpośrednim otoczeniu przyrody. Prowadzą je parki narodowe i krajobrazowe, nadleśnictwa, ogród dendrologiczny, związek gmin, organizacje pozarządowe, szkoły, przedsiębiorstwo komunalne. Każdego roku wybierany jest koordynator działań sieci spośród jej uczestników. Wędka, a nie ryba Zapytaliśmy liderów niektórych ośrodków o współpracę z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie. Zdaniem Sławomira Kiszkurno z Zarządu Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Szczecinie, koordynatora ZSOEE w 2007 r., dobry poziom i skuteczność pozaszkolnej edukacji proekologicznej w regionie to rezultat życzliwości, zrozumienia i wsparcia finansowego WFOŚiGW. - Umiejętna idea tworzenia i wspierania pozaszkolnej edukacji ekologicznej przez Fundusz w większości zachęcały do usamodzielnienia się. Czyli dawała "wędkę", a nie tylko "rybę" - mówi S. Kiszkurno. ZSOEE obejmuje dziś 22 ośrodki. W listopadzie 2004 r. w Ośrodku Edukacji Ekologicznej Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty w Lipiu, kilkanaście środków podpisało porozumienie na rzecz rozwoju edukacji ekologicznej i przyrodniczej w regionie. Dotyczące współpracy w prowadzeniu programów edukacyjnych, wymiany informacji i doświadczeń, zbierania danych o inicjatywach służących ochronie środowiska i przyrody. Wydany został informator o możliwościach i specyfice poszczególnych ośrodków oraz ich ofercie dydaktycznej. Założono, że w sferze edukacji ekologicznej zamiast rywalizacji lepsze jest uzupełnianie, wzmacnianie. Są ośrodki specjalizujące się w ochronie wód, przyrody czy gospodarce odpadami. Regularnie organizowane są spotkania warsztatowe dla edukatorów i liderów ośrodków - sygnatariuszy Sieci. - Nasz ośrodek powstał w 1997 r. Dzięki WFOŚiGW w Szczecinie jubileusz 10-lecia mogliśmy obchodzić z poczuciem spełnienia pokładanych w nas nadziei, przysługując się przyrodzie i edukacji polskiego społeczeństwa - mówi Arleta Siarkiewicz-Hoszowska z Ośrodka Edukacji Przyrodniczo-Leśnej przy Nadleśnictwie Kliniska. - Dzięki stałemu finansowemu wsparciu Funduszu, czerpiąc wiedzę z doświadczeń, wypracowaliśmy własne formy edukacji, stworzyliśmy bogate zaplecze dydaktyczne. Fundusz nie bał się wspierać działań, które nie przynoszą widowiskowych efektów, wiedząc, że w edukacji przyrodniczej efektów nie da się zmierzyć od razu -podkreśla Arleta Siarkiewicz-Hoszowska. Katarzyna Moczarska-Ryczko z Ośrodka Edukacji Ekologicznej Zespołu Drawskiego i Ińskiego Parku Krajobrazowego akcentuje bezpośrednie wsparcie przez Fundusz działań swej placówki. Kierujemy je głównie do 5 i 6-latków, a zarazem organizujemy cyklicznych zajęcia warsztatowe, "spotkania parkowe", konkursy przyrodnicze. Druga niezwykle ważna płaszczyzna współpracy, to wspieranie działań Zachodniopomorskiej Sieci Ośrodków. - Nasi edukatorzy dzięki uczestnictwu w szkoleniach mogą stale rozwijać swoje umiejętności, poznawać nowe techniki i ćwiczenia w zakresie aktywnej edukacji ekologicznej. I - co jest niezwykle ważne - mogą te umiejętności przekazywać innym - podkreśla K. Moczarska-Ryczko. - Warsztaty szkoleniowe Sieci dają również możliwość zapoznania się z bazą edukacyjną i zapleczem dydaktycznym innych ośrodków. Pozwalają unikać dublowania działań przez kilka jednostek, rozwijać zagadnienia, które są niewystarczająco prezentowane, a także kierunkować je na nowe tematy czy grupy odbiorców. Wspólne działania ZSOEE dają możliwość opracowywania pomocy dydaktycznych i materiałów informacyjnych dla szkół, czego przykładem jest obecnie opracowywany przez ośrodki oraz Fundację Prawobrzeże ze Szczecina projekt wydania kompletu plansz edukacyjnych. Zachodniopomorska Sieć Ośrodków Edukacji Przyrodniczej i Ekologicznej wspólnie prowadzi Wojewódzki Konkurs Kreatywnego Ekologa "Moja miejscowość to Zielony Punkt". Jego celem jest kształtowanie odpowiedzialności mieszkańców za stan środowiska we własnym regionie, popularyzacja zasad racjonalnej gospodarki zasobami środowiska przyrodniczego. Skierowany jest do gimnazjalistów. W czerwcu 2007 r. w Wolińskim Parku Narodowym odbył się finał trzeciej edycji konkursu. - Warto podkreślić, że poziom konkursu systematycznie wzrasta, a finałowe drużyny zaskakiwały jury różnorodnością form przedstawiania zagadnień konkursowych - mówi Sławomir Kiszkurno. Idea wspólnej pracy ośrodków edukacyjnych w regionie znalazła uznanie także u naszych zachodnich sąsiadów. Na wzór zachodniopomorski, w październiku 2007 r. powołano sieć ośrodków edukacji ekologicznej po niemieckiej stronie Zalewu Szczecińskiego. Współpracę zadeklarowało 14 ośrodków, a jednostką koordynującą jest biuro Agendy Zalewu Szczecińskiego w Rothenklempenow. Niemieckie stowarzyszenie ośrodków wyraża wolę ścisłej współpracy z zachodniopomorską Siecią tak, aby wspólnie podejmować inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju regionu. Jak podkreśla Sławomir Kiszkurno, koordynator ZSOEE, wspieranie i rozwój pozaszkolnej edukacji ekologicznej przez Fundusz to ważna część procesu kształtowania świadomości proekologicznej dzieci, młodzieży i dorosłych mieszkańców naszego regionu. - WFOŚiGW w Szczecinie wspiera także ogromną ilość inicjatyw proekologicznych w szkołach. Działalność Funduszu w dużej mierze decyduje nie tylko o jakości edukacji ekologicznej i jej skuteczności, ale generalnie o stanie zachodniopomorskiej przyrody - dodaje. tekst i zdjęcia: Monika Romańska Zdjęcia: |
|